زىيارەتچىلەر
ئۇيغۇر ئاكادېمىيسىنىڭ 3 – قېتىملىق ئۇيغۇر پەن – مائارىپى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ كەلگۈسى تىمىلىق ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى
مائارىپ بىر مىللەتنىڭ ئويغىنىشى، قۇدىرەت تېپىشى ۋە يۈكسىلىشىدىكى ئەڭ مۇھىم ئامىلدۇر. ئۇيغۇر ئاكادېمىيسى بۈگۈن «ئۇيغۇر پەن-مائارىپى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ كەلگۈسى» تېمىسىدىكى 3- قېتىملىق ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنىنى ئۆتكۈزۈپ، ئۇيغۇر پەن – مائارىپىنىڭ تەرەققىياتى ئۈچۈن يەنە بىر قېتىم ئۆزىنىڭ رولىنى جارى قىلدۇردى. 
ئىستانبۇلنىڭ زامانىۋى مەركىزى بولغان تاكسىم مەيدانىدىكى Green Park مېھمانخانىسىغا بۈگۈن دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىن 16 نەپەر ئۇيغۇر تەتقىقاتچى ۋە ئۇيغۇر دوكتور، ماگېستىر ئوقوغۇچىلىرى، تۈركىيەدىكى ھەر ساھە زىيالىلىرى، مەرىپەتۋەر زاتلار كەلگەن بولۇپ، نەپىس بېزەلگەن مېھمانخانا يىغىن زالى ئېلىم-پەنگە تەلپۈنگەن 150 ئارتۇق يۈرەكلەر بىلەن لىق تولغان ئىدى.
بىر لىدېردا چوقۇم بولۇشقا تېگىشلىك 21 سۈپەت
رەسىمنىڭ ئۈستۈگە چەكسىڭىز «بىر لىدېردا چوقۇم بولۇشقا تېگىشلىك 21 سۈپەت» ناملىق كىتاپنىڭ ئىنگلىزچە ئېلكىتاپ نۇسخۇسىغا ئېرىشەلەيسىز.
ئەركىن سىدىق
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 17-كۈنى
2010-يىلىدىكى بىر جۈمە كۈنى چۈشتىن كېيىن، مەن ئىشلەيدىغان ئىدارە JPL دىكى مەن قاتنىشىۋاتقان بىر پروجېكتنىڭ باشلىقى ماڭا: «ئەركىن، ئالدىمىزدىكى دۈشەنبە كۈنى بىزنىڭ پروجېكتنى كۆزدىن كەچۈرىدىغان بىر مۇھىم يىغىن بار. شۇ يىغىندا دوكلاد قىلىدىغانغا ماڭا بىر قانچە «PowerPoint» بېتى كېلىدىغان نەتىجىلەر كېرەك ئىدى. سەن ئۇنى دۈشەنبىگىچە تەييارلاپ بېرەلەرسەنمۇ؟
ئۆزىڭىزدىكى بارلىق تالانتلارنى بايقىۋېلىڭ
ئەركىن سىدىق
2011-يىلى 12-ئاينىڭ 24-كۈنى
مەن مەزكۇر ماقالىنى يېزىشنى 2011-يىلى 23-سېنتەبىر كۈنىلا باشلىغان بولۇپ، ئۇنى خېلە بۇرۇنلا تورغا چىقىرىپ بولۇشنى ئۈمىد قىلغانىدىم. ئەپسۇسكى، يېقىنقى ئىككى ئايدىن كۆپرەك ۋاقىتتىن بۇيان مەن ئىدارىدە قاتنىشىۋاتقان بىر چوڭ پروجېكت (تەتقىقات تۈرى) بىر جىددىي باسقۇچقا كىرىپ قېلىپ، شۇنىڭ بىلەن ئاخشاملىرى ۋە دەم ئېلىش كۈنلىرىمۇ ئىشلىمىسەم بولمايدىغان بىر ئەھۋالنىڭ ئىچىگە كىرىپ قالدىم.
***** ئۇيغۇر ئاكادېمىيسى ئىككى يىللىقى تەبرىكلەش پائالىيىتى *****
2012 ئىستانبۇل يېڭى يىلنىڭ تۇنجى كۈنىنى يامغۇر بىلەن كۈتىۋالغان بولسا، ئىستانبۇلدىكى ئۇيغۇرلار ئۇيغۇر ئاكادېمىيسى قۇرۇلغانلىقىنىڭ 2 يىللىق مۇناسىۋىتى بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن تەبرىكلەش پائالىيىتى بىلەن كۈتىۋالدى. سىم سىم ياغقان يامغۇر ئۆتۈپ كەتكەن بىر يىلنىڭ غەم-قايغۇلىرىنى يۇيۇپ، كېلىدىغان بىر يىلنىڭ بەخت- سائادىتىگە قۇچاق ئاچقاندەك، ئۇيغۇر ئاكادېمىيسىمۇ بۇ بىر يىللىق خىزمەتلىرىنى خۇلاسىلاپ، شانلىق نەتىجىلىرىنى تەبرىكلەپ، يېڭى بىر يىل ئۈچۈن پىلانلىرىنى تۈزدى.
كۆزىمىزنى تارىخ ئاچىدۇ
ئاپتور:مەرھۇم مۇختار قادىر ھونزادە
ﻛﯚزﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﺗﺎرﯨﺦ ﺋﺎﭼﯩﺪۇ، ﺋﻪﻗﻠﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﺋﯩﻠﻤﯩﻲ ﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯘر! ﺑﯘ ﺑﯩﺮ ﺗﻪرەﻗﻘﯩﻴﺎت زۆرۈرﯨﻴﯩﺘﻰ. ﺋﯘﭼﯘرﻟﯩﺸﯩﯟاﺗﻘﺎن دۇﻧﻴﺎ ﺗﺎرﯨﺨﻨﯩﯔ ﺋﺎﺷﻜﺎرﯨﻠﯩﻖ دەرﯨﺠﯩﺴﯩﻨﻰ ﺑﺎرﻏﺎﻧﺴﯧﺮى ﻳﯘﻗﯩﺮى ﻛﯚﺗﯜرﻣﻪﻛﺘﻪ. ﺗﺎرﯨﺨﻨﻰ ﻳﻮﺷﯘرۇش ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪس، ﺋﯘﻧﻰ دەﺳﺘﻪك ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﻠﯩﺸﻘﺎ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻧﺪەك، ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻧﻮﻣﯘس ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﯩﻤﯘ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ. ﺋﯚﺗﻤﯜش – ﻳﯧﺰﯨﻠﯩﭗ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺗﺎرﯨﺦ، رﯦﺌﺎﻟﻠﯩﻖ – ﻳﯧﺰﯨﻠﯩﯟاﺗﻘﺎن ﺗﺎرﯨﺦ.
ئائىلە _ جەننەت، ئائىلە _ بىر كىچىك ۋەتەن
راخمان ئىمىر
ﺋﺎﺋﯩﻠﻪ _ ﺑﯩﺮ ﻛﯩﭽﯩﻚ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪت، ﺋﺎﺋﯩﻠﻪ _ ۋەﺗﻪن، ﺋﺎﺋﯩﻠﻪ _ ﺟﻪﻧﻨﻪت. ﺋﯘﻧﻰ ﺟﺎن ﺗﯩﻜﯩﭗ، ﭘﯜﺗﯜن ﻣﯧﮭﺮﯨﻨﻰ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﻗﻮﻏﺪﯨﻴﺎﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻖ، ﺋﻪﻗﯩﺪە – ﺋﻪﺟﺮى ﺑﻪدﯨﻠﯩﮕﻪ ﺋﯘﻧﻰ ﮔﯜﻟﻠﯩﺘﻪﻟﻤﻪﺳﻠﯩﻚ ﭘﺎﺟﯩﺌﻪدۇر.
ﺋﺎﺋﯩﻠﻪ _ ﺟﺎﻧﻐﺎ ﮬﯘزۇر ﺑﯧﻐﯩﺸلاﻳﺪﯨﻐﺎن، ﺋﯩﺮادە – ﺋﺎرﻣﺎن ﮔﯜﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﻪﻟﺒﻨﯩﯔ ﭼﻮﯕﻘﯘر ﻗﺎﺗلاﻣﻠﯩﺮﯨﺪا ﻳﯩﻠﺘﯩﺰ ﺗﺎرﺗﻘﯘزﯨﺪﯨﻐﺎن ﺑﯩﺮ ﺋﯘﻟﯘﻏﯟار ﻧﺎﺧﺸﺎ ﺑﻮﻟﯘپ، ﺋﯘﻧﻰ ﻗﺎﻧﭽﯩﻜﻰ ﺳﯚﻳﯜپ، ﻣﯧﮭﺮى – ﮬﯧﺴﺴﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺋﻮﻗﯘﺳﺎ، ﺷﯘﻧﭽﻪ ۋاﻳﯩﻐﺎ ﻳﯧﺘﯩﺪۇ.
كىتاب – مەڭگۈلۈك بايلىق
ئابدۇرۇسۇل ئابدۇرېھىم
سۆھبەت خاتىرىسى
ئىلاۋە: كىتاب ئىنسانغا بىلىم بېرىدىغان، جەمئىيەت تەرەققىياتىغا تۈرتكە بولىدىغان بۈيۈك كۈچتۇر. كىتاب ئوقۇش، كىتاب يېزىش، كىتابنىڭ ئەھمىيىتى توغرىسىدا بەس-مۇنازىرە قىلىش تولىمۇ ئەھمىيەتلىك ئىش.
ئاتۇش خەلق ناخشىلىرىنىڭ تارىخىي قىممىتى
ئاپتۇرى: مىرەھمەت سىيىتھاجى
ئاتۇش پارلاق ئۇيغۇر مەدەنىيىتى شەكىللەنگەن ۋە تەرەققىي تاپقان ئانا ماكانلارنىڭ بىرى بولۇپ، بۇ يەر ھەر ساھە ئالىم، مۇتەپپەككۇرلارنى، پەيلاسوپ- ئەدىبلەرنى، ھۆكۈمالارنى، شائىر-يازغۇچىلارنى، جۈملىدىن ئاتاقلىق مۇقامشۇناس مۇزىكانتلارنى، سەنئەتكار-سازەندىلەرنى ئاپىرىدە قىلغان قۇتلۇق ۋە ئوتلۇق ماكاندۇر.
شەھەرلىكلەرگە يېتىشەلمىگۈدەكمىز
ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﯘﻟﯘﯕﯩﺪا ﭼﻮڭ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺑﯩﺰدەك ﻗﺎرا ﺳﻪﮬﺮاﻟﯩﻘلار ﮬﻪرﻗﺎﻧﭽﻪ ﺑﺎي ﺑﻮﻟﺴﺎﻗﻤﯘ ﺷﻪﮬﻪرﻟﯩﻜﻠﻪرﮔﻪ ﻳﯧﺘﯩﺸﻪﻟﻤﯩﮕﯜدەﻛﻤﯩﺰ:
ﺑﯩﺰ ﻧﺎﻣﺮاﺗﻠﯩﻘﺘﺎ ﺋﯩﺸﺘﯩﻨﯩﻤﯩﺰ ﺗﯩﺰدﯨﻦ ﺋﺎﺷﻤﺎي ﻳﯜرﮔﻪن ﭼﺎﻏلاردا، ﺷﻪﮬﻪرﻟﯩﻜﻠﻪر ﭘﯜﺗﯜن ﻛﯩﻴﯩﻨﯩﭗ ﮬﻪﻣﻤﻪ ﻳﯧﺮﯨﻨﻰ دﯦﮕﯜدەك ﻳﯧﭙﯩﭗ ﻳﯜرەﺗﺘﻰ. ﺋﻪﻣﺪى ﺑﯩﺰ ﭘﯜﺗﯜن ﻛﯩﻴﯩﻨﯩﭗ، ﮬﻪﻣﻤﻪ ﻳﯧﺮﯨﻤﯩﺰ ﻳﯧﭙﯩﻠﻐﯘدەك ﮬﺎﻟﻐﺎ ﻳﻪﺗﻜﻪﻧﺪە، ﺷﻪﮬﻪرﻟﯩﻜﻠﻪر ﺗﯩﺰﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎن ﺗﺎر ﺋﯩﺸﺘﺎن، ﻳﻮﺗﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎن ﺗﺎر ﻳﻮﭘﻜﯩلارﻧﻰ ﻛﯩﻴﯩﭗ، ﻳﻪﻧﻪ ﺑﻪزﯨﻠﻪر ﻛﯚﯕﻠﻪك – ﻳﻮﭘﻜﺎ ﻛﯩﻴﻤﻪي ﺋﺎﻣﺎﻟﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎرﯨﭽﻪ ﺑﻪدﯨﻨﯩﻨﻰ ﺋﻮﭼﯘق ﻗﻮﻳﯘﺷﻘﺎ ﺗﯩﺮﯨﺸﯩﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟﯘۋاﭘﺘﯘ!
ﺑﯘرۇن ﺑﯩﺰ زاﻏﺮا ﻧﺎﻧﺪﯨﻦ ﻗﯘﺗﯘلاﻟﻤﺎي ﭼﯩﺮاﻳﯩﻤﯩﺰ ﺗﺎﺗﯩﺮﯨﭗ ﻳﯜرﮔﻪﻧﺪە، ﺷﻪﮬﻪرﻟﯩﻜﻠﻪر ﺋﺎق ﻧﺎن ﻳﻪپ ﭼﯩﺮاﻳﯩﻨﻰ ﭘﺎرﻗﯩﺮﯨﺘﯩﭗ ﻳﯜرەﺗﺘﻰ.
« قۇتادغۇ بىلىك » نىڭ نەزمىي يەشمىسىنىڭ مۇقەددىمىسى
مۇقەددىمە
ئۇيغۇرلار – ئۇزۇن تارىخقا، مول مەدىنىيەتكە ئىگە ۋە قىممەتلىك مەدىنى مىراسلارغا ئىگە قەدىمىي بىر مىللەت. ئۇيغۇر خەلقىمۇ، باشقا قېرىنداش تۈركىي مىللەتلەرگە ئوخشاشلا، تۈرلۈك تارىخىي دەۋرىلەردە سىياسى، ئىقتىسادى ۋە مەدىنى جەھەتلەردە مۇھىم رول ئوينىغان.
ئۇيغۇر مىڭئۆيلىرىنىڭ بىناكارلىق سەنئەت ئالاھىدىلىكى
ئۆمەرجان ھەسەن بوزقىر
ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻣﯩﯔ ﻳﯩﻠﻐﺎ ﻳﯧﻘﯩﻦ ﺗﺎرﯨﺨﻘﺎ ﺋﯩﮕﻪ، دەپ ﻗﺎرﯨﻠﯩﯟاﺗﻘﺎن ﺋﯘﻳﻐﯘر ﻣﯩﯖﺌﯚﻳﻠﯩﺮى ﻳﺎﻟﻐﯘز ﺋﻪﺟﺪادﻟﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﯩﺸﻠﻪﭘﭽﯩﻘﯩﺮﯨﺶ، ﺗﯘرﻣﯘش، ﺳﻪﻧﺌﻪت، ﺋﯧﺘﯩﻘﺎد ۋە ﺋﯩﺪﯦﺌﻮﻟﻮﮔﯩﻴﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﭘﯜﺗﯜن ﺗﺎرﯨﺨﯩﻨﻰ ﺋﯚزﯨﺪە ﮔﻪۋدﯨﻠﻪﻧﺪۈرﮔﻪن ﺑﯩﺒﺎﮬﺎ ﺗﻪۋەررۈك ﺑﻮﻟﯘﭘلا ﻗﺎﻟﻤﺎي، ﻳﻪﻧﻪ ﻗﻪدﯨﻤﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘر ﺑﯩﻨﺎﻛﺎرﻟﯩﻖ ﺳﻪﻧﺌﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎلاﮬﯩﺪﯨﻠﯩﻜﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯚزﯨﺪە ﮬﺎزﯨﺮﻟﯩﻐﺎن ﺑﯩﺮ ﭘﯜﺗﯜن ﺳﻪﻧﺌﻪت ﺧﻪزﯨﻨﯩﺴﯩﺪۇر.
ئىدىقۇت ئۇيغۇر خانلىقى دەۋرىدىكى ئەدەبىي ئەسەرلەر
ئابدۇقېييۇم مىجىت
ﺋﯩﺪﯨﻘﯘﺕ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺩﻩﯞﺭﯨﺪﻩ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﻧﻪﺳﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﺋﻪﺩﻩﺑﯩﻲ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﻪﺭ – ﻧﻪﺳﯩﺮﻯ ﺷﻪﻛﻠﯩﺪﻩ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐﺎﻥ (ﺭﻩﺗﻠﻪﭖ ﻛﯚﭼﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻥ) ﺋﻪﺩﻩﺑﯩﻲ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﻪﺭ ﯞﻩ ﺧﻪﻧﺰﯗ، ﺳﺎﻧﺴﯩﯩﻜﯩﺮﯨﺖ، ﺗﯜﺑﯜﺕ، ﺗﻮﺧﺮﻯ ﺗﯩﻠﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ ﺑﯘﺩﺩﺍ، ﻣﺎﻧﻰ ﯞﻩ ﻧﯩﺴﺘﻮﺭﻯ ﺩﯨﻨﯩﻲ ﺋﻪﻗﯩﺪﯨﻠﯩﺮﻯ ﺑﻪﺩﯨﺌﯩﻲ ﺋﯘﺳﯘﻟﺪﺍ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﻪﺭ ﮬﻪﻣﺪﻩ ﺩﯨﻨﯩﻲ ﺋﻪﻗﯩﺪﯨﻠﻪﺭ، ﺩﯨﻨﯩﻲ ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ ﺋﯩﺘﯩﻜﯩﻠﯩﻖ ﻗﺎﺭﺍﺷﻼﺭ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺋﻪﭘﺴﺎﻧﻪ ﺭﯨﯟﺍﻳﻪﺕ، ﻗﯩﺴﺴﻪﻟﻪﺭﻧﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﯩﺪﯗ .
ئۇيغۇر تىبابەت نەزەرىيىسىدىكى ئالتە زۈرۆرىيەت
ئۇيغۇر تىبابەت نەزەرىيىسىدىكى ئالتە زۆرۈرىيەت يەنى ؛ساپ ھاۋا ، يىمەك – ئىچمەك ، ھەرىكەت – جىمجىتلىق ، ئۇيقۇ – ئويغاقلىق ، چىقىرىش – تۇتۇش ۋە روھىي ھالەتلەرنىڭ ساقلىقنى ساقلاشتىكى مۇھىم رولى ۋە ئەھمىيىتى كىشىلەرگە بارغانسېرى ئۆز قىممىتىنى نامايەن قىلماقتا .
1 . ساپ ھاۋا
ھاۋانىڭ ساپ بولۇشى ساقلىقنى ساقلاشتىكى ئىنتايىن مۇھىم ئامىل ، شۇڭا مۇھىت تازىلىقىنى ياخشىلاپ ھاۋانىڭ ساپلىقىنى قوغداش ، پەسىلگە قاراپ كېيىنىش ، ئۆي ھاۋاسىنى پات – پات يەڭگۈشلەش ، دەم ئېلىش كۈنلىرى ھاۋاسى ساپ جايلارغا بېرىپ ساياھەت قىلىش لازىم .
غوجا بىغەم مازىرى ھەققىدە
ئابدۇقەييۇم مىجىت
غوجا بىغەم مازىرى خوتەن ناھىيسى لايقا يېزىسىنىڭ كالۋۇي كەنتىگە جايلاشقان بولۇپ ، بۇ مازارنىڭ غەرب تەرپى يېزىلىق ئوتتۇرا مەكتەپ بىلەن ، شىمال تەرپى خوتەن ناھىيسى ۋە خوتەن شەھىرىنى تۇتاشتۇرىدىغان چوڭ ماي يول بىلەن تۇتىشىدۇ.